Aktualności

Treningi uwagi słuchowej metodą prof. A.Tomatisa

O metodzie

Alfred Tomatis (1920-2001) to francuski otolaryngolog i foniatra, który całą swoją karierę medyczną poświęcił badaniom nad związkiem pomiędzy słuchem, głosem, mową i językiem. Jego odkrycia zostały opracowane w Laboratorium Fizjologii na Sorbonie, a następnie przedstawione w Akademii Nauk oraz Akademii Medycznej w Paryżu w roku 1957 i 1960.
Na podstawie zależności i różnic miedzy słuchaniem, słyszeniem i lateralizacją słuchową opracował on wysoce skuteczną metodę terapii problemów słuchowych, która oddziałuje na plastyczność połączeń nerwowych, odpowiedzialnych za analizę dźwięków, motorykę, równowagę, koordynację, język, mowę, komunikację i emocje. Pierwotnie nazwał swoją metodę audio-psycho-fonologią. Dopiero po jego śmierci została ona nazwana metodą Alfreda Tomatisa.

Jak działa terapia?

1. Dźwięki o bardzo zróżnicowanej częstotliwości są przekazywane poprzez przewodnictwo kostne (pobudnik kostny) oraz przez przewodnictwo powietrzne, przechodząc przez kanał uszny.

2.  Dźwięk jest uprzednio specjalnie obrobiony i przefiltrowany, aby wywołać tzw. „efekt bramkowania” i tym samym pobudzenia ucha wewnętrznego do gimnastyki na płaszczyźnie słuchowej i motorycznej.

3. Dźwięk przechodząc pierwotnie przez błonę bębenkową, a następnie poprzez przewodnictwo kostne powoduje odruchowa reakcje napinania i rozluźniania dwóch mięśni: strzemiączkowego i młoteczkowego.

4. Drgania kosteczek słuchowych przekazywane do ślimaka powodują wibracje błony podstawnej, a komórki rzęsate na tej błonie falują pod wpływem wibracji błony i przekształcają drgana w bodziec elektryczny. Częstotliwość drgań tych fal odpowiada czestotliwości właściwei dla danego punktu na błonie podstawnej. Odchodzące od poszczególnych miejsc błony włókna nerwu słuchowego przekierowują bodziec elektryczny w określone partie mózgu, budując w tym miejscu nowe połączenia neuronowe.

5. Niskie częstotliwości (do ok. 1.000 Hz) – odbierane są przez przedsionek i stymulują równowagę, ruch i funkcje wegetatywne. Częstotliwość pomiędzy 1.000 a 3.000 Hz – stymulują komunikację związaną z mową i językiem oraz są wykorzystywane w ćwiczeniach emisji głosu. Wysokie tony (powyżej 3.000 Hz) – odpowiadają za kojarzenie i procesy myślowe oraz pamięć i stany emocjonalne.

Na czym polega diagnoza i terapia?

Diagnoza

 

W tym przygotowawczym etapie terapii wykonujemy badanie uwagi słuchowej za pomocą audiometru. Polega ono na wykonaniu czterech rodzajów testów: przewodnictwa powietrznego, przewodnictwa kostnego, dyskryminacji wysokości dźwięków i lateralizacji słuchowej. Czas wykonania pełnego badania wynosi 40 min. Na jego podstawie terapeuta, w trakcie konsultacji oceni stan pacjenta pod kątem audio-psycho-fonologicznym przed i po terapii oraz ułoży spersonalizowany program terapeutyczny.

Faza pasywna

 

Tu już zaczynamy terapię. W tej fazie stosuje się muzykę Mozarta i chorały gregoriańskie oraz wysoko przefiltrowany głos matki. Chorały gregoriańskie mają na celu wyciszenie i regulację oddechu. Stosując filtrowaną muzykę Mozarta i głos matki, dokonuje się próby uzyskania u dziecka doświadczenia słuchowego z okresu życia płodowego i tym samym odbudowę utraconych połączeń neuronowych w mózgu.

Faza pasywna obejmuje dwa turnusy (Faza I + Faza II), każdy po ok. 51 godzin. Czas jednego programu terapeutycznego trwa zwykle 1,5 godziny. Dziennie wykonujemy 3 takie sesje z 1,5 godzinną przerwą pomiędzy seansami. Sesje nocne wynoszą 4,5 godziny, w trakcie których pacjent słucha przefiltrowanego głosu matki.

Uwaga! Czas trwania terapii ustalany jest indywidualnie i dostosowany do rzeczywistych potrzeb pacjenta wynikających z diagnozy uwagi słuchowej, dokumentacji medycznej i wywiadu z pacjentem/rodzicem. Wyżej opisane zasady są ogólne i za każdym razem są dostosowywane do potrzeb danego pacjenta.

Faza aktywna

Na tym etapie dochodzimy do ostatniej faza terapii, która trwa ok. 28,5 godz. Polega ona na słuchaniu odpowiednio dobranego materiału muzycznego oraz mówieniu/czytaniu/śpiewaniu do mikrofonu w słuchawkach powietrzno-kostnych. Faza ta jest wzbogacona o stymulację percepcji w pasmach ważnych dla języka, a pacjent buduje połączenia neuronowe w mózgu m.in. za pomocą własnego głosu. Fazę aktywną można wielokrotnie powtarzać.

Dla kogo ta terapia?

Najczęściej spotykane objawy, które kwalifikują osoby do terapii zaburzeń uwagi słuchowej metodą prof. A. Tomatisa:

  • Problemy z koncentracją
  • Brak rozumienia poleceń
  • Słaba pamięć krótkoterminowa/robocza
  • Chaotyczność w odpowiedzi na pytanie
  • Słabe kompetencje społeczne / unikanie kontaktów z otoczeniem
  • Brak umiejętności budowania relacji z rówieśnikami
  • Opóźnienia rozwoju mowy (ORM)
  • Problemy z artykulacją
  • Nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD)
  • Nadwrażliwość na dźwięki (m.in. zatykanie uszu)
  • Tiki nerwowe
  • Niestaranne pismo
  • Problemy z czytaniem
  • Brak rozumienia czytanego tekstu
  • Obniżony nastrój
  • Przemęczenie
  • Wypalenie zawodowe
  • Depresja
  • Lęki
  • Wylew, udar
  • Szumy uszne
  • Zaburzenia równowagi
  • Problemy z nauką języków obcych

Efekty terapii

Poniżej przedstawiamy wyniki dwóch wiarygodnych badań naukowych dotyczących efektów terapii uwagi słuchowej metodą prof. A.Tomatisa. Zawsze jednak należy pamiętać, iż każdy pacjent jest inny i odmiennie może reagować na terapie.

Najczęściej zaobserwowane efekty terapii, zgłaszane przez nauczycieli i rodziców, u 760 biorących udział w projekcie „Uwaga! Sposób na sukces” w 71 szkołach w Polsce, w latach 2010 – 2013:

  • Lepsza koncentracja uwagi
  • Poprawa pamięci
  • Lepszy kontakt wzrokowy
  • Poprawa motoryki dużej i małej
  • Lepsza kontrola własnych wypowiedzi
  • Poprawa płynności mowy i czytania na głos
  • Zmniejszenie nadaktywności ruchowej
  • Otwarcie na kontakt z innymi
  • Zwiększenie motywacji do nauki
  • Szybsza nauka j. obcych
  • Poprawa zdolności matematycznych
  • Zmniejszenie przygnębienia i depresji
  • Bogatsze słownictwo
  • Lepszy słuch

Efekty terapii u osób ze spektrum autyzmu zebrane na podstawie danych z Instytutu Atlantis w Sint-Truiden w Belgii*:

  • Poprawa kontaktu wzrokowego z rozmówcą
  • Poprawa kontaktu z matką, a tym samym z otoczeniem
  • Poprawa zachowań społecznych
  • Zmniejszenie wrażliwości na bodźce sensoryczne
  • Odblokowanie i poprawa percepcji mowy
  • Zmniejszenie nadpobudliwości i agresji
  • Zanikanie zachowań nawykowych, jak klaskanie, zgrzytanie zębami
  • Poprawa koordynacji, równowagi i napięcia mięśniowego

* Badania wyraźnie wskazują, iż w przypadku osób z autyzmem i ich braku kontaktu z otoczeniem, bardzo istotnym elementem w terapii jest podawanie głosu matki, który przefiltrowany zostaje na bardzo wysokich częstotliwościach (6.000 – 8.000 Hz). Dzięki temu głos ten słyszalny jest tak, jak był odbierany przez płód w łonie matki. Dowody kliniczne, jakie posiada ośrodek Atlantis w Sint-Truiden, potwierdzają poprawę funkcjonowania u 80% dzieci autystycznych w obszarze społecznym, emocjonalnym oraz percepcji mowy i języka, z czego ok. połowa reaguje poprawą bardzo szybko, a pozostała część stopniowo.

Masz pytania? Chcesz rozpocząć terapię? Jesteśmy do Twojej dyspozycji:

☎️ 731 222 220

✉️ mail: kontakt @centrum-neuro.pl

Spodobał Ci się nasz wpis? Możesz go udostępnić

Facebook
Twitter
LinkedIn

Poznaj również nowości z Neurologii